Có những con người đi theo dòng chảy của thời đại. Và cũng có những người âm thầm tạo ra dòng chảy đó.
Những năm cuối thập niên 80, khi Việt Nam còn đang loay hoay với những khái niệm rất sơ khai về máy tính, về phần mềm, về kết nối – thì có một nhóm người đã bắt đầu nói về một tương lai khác. Một tương lai nơi công nghệ không chỉ là công cụ, mà là nền tảng vận hành của cả nền kinh tế.
Ở trung tâm của nhóm người đó là Trương Gia Bình.
Ông không xuất thân từ thương trường, không đi lên bằng những thương vụ đình đám. Thay vào đó, ông mang trong mình tư duy của một nhà khoa học – người tin rằng tri thức có thể tạo ra sự thay đổi lâu dài, bền vững. Và chính niềm tin ấy đã trở thành hạt mầm cho một hành trình kéo dài hàng chục năm sau đó.
Hành trình ấy không chỉ tạo ra một doanh nghiệp. Nó tạo ra một thế hệ. Và rộng hơn, là đặt nền móng cho ngành công nghệ Việt Nam.
Trương Gia Bình và nền tảng học thuật định hình tư duy công nghệ
Trương Gia Bình sinh năm 1956, lớn lên trong môi trường đề cao tri thức và giáo dục. Ông từng là học sinh chuyên Toán tại trường Chu Văn An – một trong những cái nôi đào tạo nhân tài tại Hà Nội. Từ rất sớm, ông đã thể hiện năng lực tư duy logic và niềm đam mê với khoa học. Đây là nền tảng quan trọng cho con đường sau này.
Ông tiếp tục theo học tại Đại học Tổng hợp Moscow – một trong những môi trường học thuật hàng đầu thời bấy giờ. Tại đây, ông không chỉ học kiến thức chuyên môn mà còn tiếp cận với tư duy nghiên cứu khoa học hiện đại. Việc bảo vệ thành công luận án tiến sĩ từ rất sớm cho thấy năng lực học thuật vượt trội. Sau đó, ông được phong hàm Phó giáo sư vào năm 1991.
Khác với nhiều doanh nhân đi lên từ thực tiễn kinh doanh, Trương Gia Bình xuất phát từ nền tảng khoa học. Điều này khiến cách ông nhìn nhận công nghệ mang tính hệ thống và dài hạn hơn. Ông không coi công nghệ là công cụ, mà là một nền tảng để phát triển xã hội.
Chính nền tảng học thuật này đã giúp ông có tầm nhìn vượt thời đại. Khi nhiều người còn chưa hiểu công nghệ thông tin là gì, ông đã nhìn thấy vai trò của nó trong tương lai. Và đây chính là điểm khởi đầu cho hành trình xây dựng FPT.
Sự ra đời của FPT từ những con người khoa học
Năm 1988, Trương Gia Bình cùng một nhóm nhà khoa học và kỹ sư thành lập FPT. Thời điểm đó, Việt Nam gần như chưa có ngành công nghệ thông tin đúng nghĩa. Việc thành lập một công ty công nghệ khi thị trường chưa tồn tại là một quyết định đầy rủi ro. Nhưng cũng chính vì vậy, nó mở ra cơ hội rất lớn.
FPT ban đầu không phải là một doanh nghiệp công nghệ theo đúng nghĩa hiện nay. Công ty trải qua nhiều giai đoạn thử nghiệm và tìm hướng đi phù hợp. Điều này phản ánh thực tế: không ai có sẵn mô hình để học hỏi. Mọi thứ đều phải tự xây dựng từ đầu.
Trong suốt giai đoạn đầu, Trương Gia Bình đóng vai trò như một người dẫn dắt tinh thần. Ông không chỉ điều hành, mà còn truyền cảm hứng cho đội ngũ. Đây là yếu tố quan trọng giúp FPT tồn tại và phát triển trong môi trường nhiều biến động.
Việc khởi đầu từ những con người khoa học giúp FPT có một bản sắc riêng. Công ty không chỉ làm kinh doanh, mà còn mang tinh thần nghiên cứu và sáng tạo. Đây là điều giúp FPT khác biệt so với nhiều doanh nghiệp cùng thời.
Quá trình đưa FPT trở thành trụ cột công nghệ
Dưới sự dẫn dắt của Trương Gia Bình, FPT từng bước mở rộng sang nhiều lĩnh vực khác nhau. Từ gia công phần mềm, viễn thông đến giáo dục, mỗi mảng đều đóng vai trò trong hệ sinh thái chung. Đây không phải là sự mở rộng ngẫu nhiên, mà là chiến lược dài hạn.
Một trong những bước đi quan trọng là đưa FPT ra thị trường quốc tế. Công ty tham gia gia công phần mềm cho các đối tác nước ngoài, từ đó tích lũy kinh nghiệm và uy tín. Điều này giúp FPT không bị giới hạn trong thị trường nội địa.
Ngoài kinh doanh, FPT còn đầu tư mạnh vào giáo dục với Đại học FPT. Đây là bước đi mang tính chiến lược, nhằm đào tạo nguồn nhân lực cho chính doanh nghiệp và ngành công nghệ. Trương Gia Bình hiểu rằng, công nghệ không thể phát triển nếu thiếu con người.
Qua nhiều năm, FPT trở thành một trong những tập đoàn công nghệ lớn nhất Việt Nam. Điều này không chỉ đến từ quy mô, mà còn từ ảnh hưởng đối với ngành. FPT góp phần định hình cách công nghệ được phát triển tại Việt Nam.
Vai trò trong chuyển đổi số quốc gia
Không dừng lại ở doanh nghiệp, Trương Gia Bình còn tham gia sâu vào các hoạt động chính sách. Ông giữ nhiều vai trò quan trọng trong các tổ chức liên quan đến công nghệ và kinh tế. Đây là cách ông mở rộng ảnh hưởng của mình ra ngoài phạm vi doanh nghiệp.
Ông là người tích cực thúc đẩy chuyển đổi số tại Việt Nam. Theo ông, công nghệ không chỉ là ngành kinh tế, mà là nền tảng cho mọi lĩnh vực khác. Điều này phù hợp với xu hướng toàn cầu.
Bên cạnh đó, ông còn tham gia vào Hiệp hội Nông nghiệp số Việt Nam. Đây là một hướng đi mới, cho thấy công nghệ có thể ứng dụng vào những lĩnh vực truyền thống. Điều này giúp mở rộng phạm vi tác động của công nghệ.
Vai trò của ông không chỉ là người điều hành, mà còn là người định hướng. Ông góp phần tạo ra môi trường để công nghệ phát triển. Và đây là điều không phải doanh nhân nào cũng làm được.
Trương Gia Bình – người mở đường cho một thế hệ công nghệ
Nhìn lại hành trình của Trương Gia Bình, có thể thấy ông không phải là người chạy theo cơ hội. Ông là người kiên trì theo đuổi một tầm nhìn – ngay cả khi tầm nhìn đó còn quá sớm so với thời điểm.
FPT ngày hôm nay có thể được đo bằng doanh thu, quy mô hay thị phần. Nhưng điều quan trọng hơn là những gì nó đại diện: một minh chứng rằng người Việt hoàn toàn có thể làm chủ công nghệ, có thể tham gia vào sân chơi toàn cầu bằng chính năng lực của mình.
Điều đáng nói là, hành trình ấy chưa dừng lại. Công nghệ vẫn đang thay đổi từng ngày, và những làn sóng mới như AI, dữ liệu, chuyển đổi số vẫn đang tiếp tục hình thành.
Trong bối cảnh đó, vai trò của những người như Trương Gia Bình không chỉ là người dẫn dắt doanh nghiệp. Họ là những người giữ lửa cho một niềm tin dài hạn.
Rằng nếu đủ kiên định với tri thức, đủ bền bỉ với tầm nhìn, thì một quốc gia hoàn toàn có thể viết lại vị thế của mình – bắt đầu từ những điều tưởng chừng nhỏ bé nhất.
Tổng Hợp: Doanh Nhân Cuối Tuần
